رێگاكانی باشتركردنی میزاج

ن؛ رانیا سنجق

و؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی

باردۆخه‌كانی ژیان وا له‌ مرۆڤ ده‌كه‌ن كه‌ دووچاری ناره‌حه‌تی و تێكچوونی میزاج ببێته‌وه‌، مرۆڤ له‌ ژیانی رۆژانه‌یدا به‌هۆی ئه‌وه‌ی مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ر ده‌كات، ئاساییه‌ كه‌ هه‌ندێ فشار و ناره‌حه‌تی تووشببێت. به‌ڵام نابێت ئه‌و فشارانه‌ كاریگه‌ری به‌رده‌وامیان هه‌بێـت له‌سه‌ر تاكه‌كه‌ به‌درێژایی رۆژه‌كه‌ یان حه‌فته‌كه‌ تاكه‌كه‌ ناره‌حه‌ت بكه‌ن، له‌ ژیانی ئاسایی دووری بخه‌نه‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سه‌كان بتوانن خۆیان له‌گه‌ڵ فشار و كێشه‌كان بگونجێنن پێویسته‌ هه‌ندێ شاره‌زایی و ته‌كنیك هه‌یه‌ به‌كاریان بهێنن، ئێمه‌ له‌م بابه‌ته‌دا هه‌ندێ له‌و ته‌كنیكانه‌ باس ده‌كه‌ین، له‌وانه‌:

پێكه‌نین:

توێژینه‌وه‌یه‌كی زانكۆی (ستانفۆرد) ده‌ریخستووه‌ كه‌ پێكه‌نین ده‌بێـته‌ هۆی زیاتر ده‌ردانی هۆڕمی دۆپامین له‌ مێشكدا، ئه‌و هۆڕمه‌نه‌ كاریگه‌ری له‌سه‌ر باشتركردنی میزاج هه‌یه‌، هه‌روه‌ها له‌ توێژینه‌وه‌كه‌دا ئه‌وه‌ خراوه‌ته‌ روو كه‌ پێكه‌نین رێژه‌ی ئۆكسجین له‌ له‌شدا زیاتر ده‌كات و ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی ته‌نگژه‌كان، ده‌بێته‌ هۆی زیادكردنی هه‌ستكردن به‌ هێوربوونه‌وه‌ییه‌كی ئه‌رێنی. بۆ ئه‌مه‌ ئێمه‌ چۆن ده‌توانین رۆژانه‌ كاتێك دابنین پێبكه‌نین؟ ده‌كرێت له‌ كه‌ناڵی یوتوب سه‌یری ئه‌و گرته‌ كۆمیدیانه‌ بكه‌ین كه‌ خۆش و كۆمیدین، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ نزیك و ده‌وروبه‌ره‌كانمان نوكته‌ و قسه‌ی خۆش بگێڕینه‌وه‌.

ئه‌نجامدانی چالاكییه‌ك یان جووله‌یه‌ك

دانیال كربیك له‌ زانكۆی كالیفۆرنیا له‌ توێژینه‌وه‌یه‌كیدا ئه‌وه‌ی خسته‌ روو كه‌ خۆدانه‌ به‌ر خۆ بۆ ماوه‌یه‌ك پێویسته‌ و ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی كێشه‌ی خه‌وتن، كه‌ زۆرجار كه‌مخه‌وی یان كێشه‌كانی خه‌وتن نیشانه‌یه‌كن له‌ نیشانه‌كانی نه‌خۆشی خه‌مۆكی، هه‌ر له‌ توێژینه‌وه‌كه‌یدا ئه‌وه‌ی خسته‌ روو كه‌ خۆدانه‌ به‌ر خۆر تاك به‌ به‌رهه‌م هێنێ ده‌هێڵێته‌وه‌. هه‌روه‌ها پسپۆڕی بواری نه‌خۆشییه‌كانی مێشك دكتۆر (جاك راكلین) له‌ توێژینه‌وه‌یه‌كیدا ئاماژه‌ی به‌وه‌ كردووه‌ كه‌ هه‌ندێ سوكه‌ راهێنان كردن ده‌بێته‌ هۆی باشتر كردنی میزاجی تاك. بۆیه‌ پێویسته‌ كه‌ رۆژانه‌ چالاكی جه‌سته‌یی بكرێت بۆ باشتركردنی میزاج.

بیرنه‌كردنه‌وه‌ له‌ رابردوو و داهاتوو

خه‌مخواردن و ناره‌حه‌ت بوون له‌و شتانه‌ی له‌ رابردوودا روویانداوه‌ یان له‌ داهاتوودا ره‌نگه‌ رووبده‌ن ده‌بێته‌ هۆی هه‌راسانی و تێكچوونی میزاجی، ده‌بێت تاك خۆی وارابهێنێ كه‌ ئه‌و شتانه‌ی له‌ رابردوودا روویانداوه‌ ناتوانین هیچی لێبگۆڕین ئه‌گه‌رچیش به‌رده‌وام بیری لێبكه‌ینه‌وه‌، بۆیه‌ پێیوسته‌ پشتگوێیان بخه‌ین. له‌به‌رامبه‌ردا ده‌بێت خۆمان رابهێنین له‌سه‌ر بیركردنه‌وه‌ی ئه‌رێنی بۆ خۆ ئارام كردنه‌وه‌مان.

هاوڕێیه‌تی كردنی كه‌سانی ئه‌رێنی

دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بیركردنه‌وه‌ی نه‌رێنییان هه‌یه‌، چونكه‌ ئه‌م بیركردنه‌وانه‌ راسته‌وخۆ بۆ تۆش ده‌گوزارێته‌وه‌، كه‌سه‌ نه‌رێنییه‌كان هه‌ست به‌ ناره‌حه‌تی و داروخان ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری له‌سه‌ر لایه‌نی ده‌روونی تۆ ده‌بێت. نزیك بوونه‌وه‌ له‌ كه‌سه‌ ئه‌رێنییه‌كان كه‌ پێداگیری له‌سه‌ر ئه‌رێنیبوون و به‌رده‌وامی ژیان ده‌كه‌ن، ئه‌وانه‌ی‌ خۆیان به‌لاوه‌ لاواز و كه‌م توانا نییه‌ ئه‌وا ئه‌و هه‌ستانه‌ش راسته‌وخۆر بۆ تۆ ده‌گوازرێته‌وه‌، وزه‌ و توانایه‌كی باشت پێده‌دات، وا ده‌كات له‌ رووی ده‌روونییه‌وه‌ هه‌ست به‌ خۆشی بكه‌یت.

هه‌ندێ رێگای تر بۆ باشتر كردنی میزاج و ده‌روون

  1. دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ خۆسه‌رزه‌نشت كردن؛ یه‌كێكه‌ له‌ رێگا زۆر ئاسانه‌كان، به‌ڵام زۆر گرنگه‌.
  2. گه‌شبین به‌، به‌ ئه‌رێنییه‌وه‌ سه‌یری ژیان بكه‌.
  3. كاتی پێویست بۆ بخه‌و دابنێ.
  4. خواردنی شوكلاته‌ به‌ شێوه‌یه‌كی ئاسایی، نزیكه‌ی له‌ 70% كاكاوه‌، ئه‌مه‌ش رۆڵی هه‌یه‌ له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ هۆڕمۆنی (كۆرتیزۆڵ و كاتیكۆلامینز) له‌ خوێندا، دواتر ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی دڵه‌ڕاوكێ له‌ تاكدا.
كۆمێنت و لێدوان

بابه‌تی تر

خودكارایی له‌ منداڵان و گه‌نجاندا (Self-Efficacy)

و؛ باخان بةختیار محمدامین به‌كالۆریۆس له‌ ده‌روونناسى/ ڕێنمایی. خوێندكاری ماسته‌ر له‌ به‌شی ده‌روونناسى/ ڕینمایی په‌روه‌رده‌یی …