ده‌روونناسی تایبه‌تمه‌ندان

كورته‌ باسێك له‌سه‌ر ئۆتیزم

ئا. یوسف كمال/ قوتابی ده‌روونناسی ئۆتیزم نەخۆشییەکی ئاڵۆزی مێشکە و بەهۆی کێشە لە کۆئەندامی دەمار دەردەکەوێت واتا بریتیە لە تێكچوونی باری گەشەكردنی ئەقڵ، كە كاریگەری لەسەر مێشك دەبێت لەڕووی چالاكی كۆمەڵایەتی و پەیوەندییەكانی بە دەوروبەرەوە، لە سێ ساڵی یەکەمی تەمەنی مرۆڤدا دەرەکەوێت. تووشبووانی ئۆتیزم لە قسەكردن تێناگەن یان بەگران توانای تێگەیشتنی وشەكانیان هەیە، ناتوانن گوێ لەوانیتر بگرن و لە ئاماژەكانی …

Read More »

له‌باره‌ی‌ ئۆتیزمه‌وه‌

حازم عەلی/ توێژه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی نه‌خۆشی ئۆتیزم نه‌خۆشیه‌كی عه‌قڵی- ده‌روونیه‌، وه‌ك هه‌رنه‌خۆشیه‌كی دیكه‌یه‌، به‌ڵام درێژخایه‌نه‌، په‌ره‌سه‌ندن و زیادبوونی رێژه‌ی نه‌خۆشیه‌كه‌ به‌بێ زانینی هۆكاره‌كانی توشبوون و میكانیزمی روبه‌روبونه‌وه‌ و رێگاچاره‌كان، مه‌ترسی دروستكردوه‌ و وه‌ك نه‌خۆشیه‌كی نهێنی نزیكه‌ی نیو سه‌ده‌یه‌ به‌رده‌وامی به‌خۆی داوه‌. وه‌ستانی گه‌شه‌ و دواكه‌وتن له‌ گه‌شه‌ی ئاسایی له‌ رووی زمان، هۆش و لاوازی په‌یوه‌ندیه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان سیمای سه‌ره‌كی نه‌خۆشیه‌كه‌ن، مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ …

Read More »

ئۆتیزم چیه‌؟

ره‌حمان عه‌لی‌ ئۆتیزم وه‌ك هه‌ر زاراوه‌یه‌كی‌ تر چه‌ندین پێناسه‌ی‌ هه‌یه‌، ئه‌مه‌ش به‌هۆی‌ زیادبوونی‌ رێژه‌ی‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌هه‌موو دنیا، به‌هۆی‌ گرنگیدانی‌ زیاتری‌ زانایان به‌م حاڵه‌ته‌، بۆیه‌ هه‌ر كه‌سه‌ و به‌پێی‌ بیروبۆچوونی‌ خۆی‌ پێناسه‌ی‌ كردوه، ئۆتیزم وشه‌یه‌كی‌ یۆنانیه‌ به‌مانای‌ دابڕان و گۆشه‌گیری‌ دێت. ئۆتیزم: بریتیه‌ له‌ تێكچوونێكی‌ ئاڵۆز له‌ گه‌شه‌كردندا، له‌سێ‌ ساڵی‌ یه‌كه‌می‌ ته‌مه‌نی‌ مناڵدا ده‌رده‌كه‌وێت له‌ ئه‌نجامی‌ تێكچوونی‌ فه‌رمانه‌كانی‌ مێشك و …

Read More »

منداڵانی بەهرەدار كێن؟

سامان سیوه‌یلی/ ده‌روونناس زاراوەی‌ بەهرەدار لەم وتارەدا بەرامبەر زاراوەی (ژیر باڵایی – التفوق العقلی) هاتووە، مەبەست لێی ئەو كەسانەیە كە جیاوازن لە كەسانی‌ ئاسایی، بەجۆرێك لەڕووی ئاستی ژیری و كۆمەڵایەتی و هونەری و … تد باڵاترن. هەربۆیە دەكرێت بڵێین ئەو كەسانەی (بەتایبەتی مەبەست لە منداڵان و قوتابیانە) بەپێی پێوەرە زانستییەكان بەهرەدارن دەبێت پەروەردەی تایبەت بیانگرێتەوە و گرنگی ئەوتۆیان پێبدرێت كە …

Read More »