ده‌روونناسی گه‌شه‌پێدان

خودكارایی له‌ منداڵان و گه‌نجاندا (Self-Efficacy)

و؛ باخان بةختیار محمدامین به‌كالۆریۆس له‌ ده‌روونناسى/ ڕێنمایی. خوێندكاری ماسته‌ر له‌ به‌شی ده‌روونناسى/ ڕینمایی په‌روه‌رده‌یی له‌ زانكۆی كۆیه‌. ((من وا بیر ده‌كه‌مه‌وه‌ ده‌توانم، وا بیرده‌كه‌مه‌وه‌ ده‌توانم، من وا بیر ده‌كه‌مه‌وه‌ ده‌توانم )) ئه‌وه‌ ئه‌و ڕستانه‌یه‌ ‌ كه‌ بۆ مناڵانی قوتابخانه‌ ده‌خوێنرایه‌وه‌ له‌ ساڵی 1930 له‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، ‌ ئه‌و ڕستانه‌ ‌ناوه‌ڕۆكی بیردۆزی خودكاراین، كه‌ بریتیيه‌ له‌ باوه‌ڕه‌كانی تاك به‌ …

Read More »

خۆکوشتن بژاردە نیە

ئەحمەد سلمان عثمان / ڕێنماییکاری دەروونی خۆکوشتن:ھەموو ئەوحالەتانە دەگرێتەوە کە مرۆڤ ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەڕێگەی کردارێکەوە ئیتر بە ھەرچ شێوازێك بێت ھەوڵی لەناوبردنی خودی خۆی دەدات و دەیەوێت بە دەستی خۆی مۆمی رووناکی ژیانی بکوژێنێتەوە. ژیانی مرۆڤ بریتیەلە بەرزی و نزمی و شکست و سەرکەوتن….ھەریەك لەو دیاردانەش بەجۆرێک لەلایەن مرۆڤەکانەوە وەڵام دەدرێنەوە،ئاساییە کەسێک بۆ ماوەیەکی کەم ھەستێکی خەفەتباری ھەبێت لەمیانەی …

Read More »

كارامه‌ییه‌كانی ژیان (7) و كۆتایی

كارامه‌یی په‌يوه‌ندى كردن ئا؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی ‌لایه‌نی كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌كێكه‌ له‌ لایه‌نه‌كانی كه‌سایه‌تی له‌ پاڵ لایه‌نه‌كانی (ده‌روونی، رۆحی، ژیری و جه‌سته‌یی)، رێژه‌یه‌ك له‌ كه‌سایه‌تی مرۆڤ به‌ر لایه‌نی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌كه‌وێت، كه‌ رێژه‌یه‌كی گرنگ و به‌رچاوه‌ له‌ ژیانی مرۆڤه‌كاندا. لایه‌نی كۆمه‌ڵایه‌تی وێنه‌ی كه‌سایه‌تی تاك دیاری ده‌كات، به‌هۆیه‌وه‌ سیفاتێك یان چه‌ند سیفاتێك له‌لایه‌ن ده‌وروبه‌رییه‌وه‌ پێی ده‌درێت، كه‌به‌هۆیه‌وه‌ ده‌ناسرێته‌وه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ تاكه‌كان …

Read More »

كارامه‌ییه‌كانی ژیان (6)

ته‌كنيكه‌كانى خۆ هێوركردنه‌وه‌ ن؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی ئه‌مه‌ش يه‌كێكه‌ له ‌جۆره‌كانى كارامه‌یی ژیان، پێويسته‌ تاك ئه‌م كارامه‌ییه‌ بزانێت، هه‌موو تاكێك رۆژانه‌ له‌ ئه‌نجامى كاركردن و ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ تاكه‌كانى ترى كۆمه‌ڵگا ره‌نگه‌ تووشى زۆر رووداو و  پێشهات بێت، كاريگه‌رى له‌سه‌ر ده‌روونى تاكه‌كان دروست بكات،  زۆرجار تووشى دڵه‌ڕاوكێ و نيگه‌رانى ده‌بن، يان قوتابيه‌ك له‌ قوتابخانه‌ كاتێك مامۆستا ده‌چێته‌ ژووره‌وه‌ يه‌كسه‌ر …

Read More »

كارامه‌ییه‌كانی ژیان (5)

كارامه‌یی بيركردنه‌وه‌ى ره‌خنه‌گرانه‌ ن؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی كه‌سى ره‌خنه‌‌گر به‌چاوى ره‌خنه‌ سه‌يرى هه‌موو شتێك ده‌كات. به‌ ئاسانى ناچێته‌ ژێر باڵى هيچ بيرباوه‌رێك تاكو هه‌ڵسه‌نگاندنى خۆى بۆى نه‌بێت، ره‌خنه‌‌ له‌ خراپى و دروستيه‌كانى نه‌گرێت، تاكى ره‌خنه‌‌گر به‌چاوى ره‌خنه‌‌ سه‌يرى هه‌موو داموده‌زگاكان و هۆكاره‌كانى راگه‌ياندن ده‌كات، هه‌روه‌ها  شيكردنه‌وه‌ بۆ هه‌موو ئاراسته‌ به‌ها و بيروباوه‌ره‌ كۆمه‌ڵايه‌تيه‌كان و ئه‌و هۆكارانه‌ى كاريگه‌ريان له‌سه‌ر …

Read More »

كارامه‌ییه‌كانی ژیان (4)

كارامه‌یی چاره‌سه‌رى كێشه‌ ن؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی وته‌يه‌ك هه‌يه‌ ده‌لێت (ژيان به‌كێشه‌وه‌ خۆشه‌، ئه‌گه‌ر كێشه‌ نه‌بێت خۆشيه‌كان ئه‌م تامه‌ و بۆ‌ى نابێت)، چونكه‌ تۆ له‌ ئه‌نجامى ئه‌م ناخۆشيانه‌وه‌ گه‌يشتويه‌ته‌ ئه‌م خۆشيانه‌، واته‌  خۆشيیه‌كان ئه‌نجامى كێشه‌كانن.‌ دروستبوونى كێشه‌ له‌ به‌رده‌م تاكه‌كان شتێكى ئاساييه‌، نابێت خۆمان نغرۆى خه‌م و خه‌فه‌ت و ناڕه‌حه‌تى بكه‌ين، به‌قه‌ده‌ر  قه‌باره‌ى كێشه‌كه‌ خۆت بۆ چاره‌سه‌رى ماندوو …

Read More »

كارامه‌ییه‌كانی ژیان (3)

كارامه‌یی بڕياردان ن؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی دوه‌م كارامه‌یی كه‌ ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت باسی بكه‌ین بریتییه‌ له‌ كارامه‌یی بڕیاردان. بڕياردان يه‌كێكه‌ له‌ خه‌سله‌ته‌ گرنگه‌كانى كه‌سايه‌تى، زۆرجار كه‌سايه‌تى تاكى پێ ده‌ناسرێته‌وه‌، تاك پێويستى به‌كارامه‌یی بڕياردان هه‌يه‌، له‌ به‌ڕێوه‌بردنى كاروبارى ژيانى، له‌ ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ى كێشه‌كان زۆرجار واپێويست ده‌كات كه‌ تۆ بڕيارێك بده‌ىت و ده‌رفه‌تێكت له‌ پێشه‌. ره‌نگه‌ تۆ له‌ بڕياردان كه‌سێكى دوودڵ بيت …

Read More »

كارامه‌ییه‌كانی ژیان به‌شی (2)

كارامه‌یی ره‌تكردنه‌وه‌ ن؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی پێناسه‌ی كارامه‌ییه‌كانى ژيان؛ به‌ گوێره‌ى پێناسه‌ى ڕێكخراوى ته‌ندرووستى جيهانى (o.h.w) ساڵى 1998 بريتیيه‌ له‌ كۆمه‌ڵێك توانا و لێهاتوويى كه‌ ده‌بێته‌ هۆى سه‌رخستنى ئاستى ده‌روونساغى و گونجاوى ژيان، له‌و فشار و ته‌نگه‌ژانه‌ى كه‌ تاك دووچارى ده‌بێته‌وه‌. یان كارامه‌یی ژيان (بريتیيه‌ له‌هه‌ر كارێك كه‌ تاك له‌ ژيانى ڕۆژانه‌ی‌ ئه‌نجامى ده‌دات، له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی و كارێككردنه‌كانی، …

Read More »

هه‌نگاوه‌كانی په‌ره‌پێدان به‌ كه‌سایه‌تی

ن؛ الاء احمد و؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی سروشتی مرۆڤ وایه‌ به‌رده‌وام  بۆ سازان له‌گه‌ڵ ژینگه‌كه‌ی پێویستی به‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ په‌ره‌ به‌ كه‌سا‌یه‌تی خۆی بدات، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێـت له‌گه‌ڵ گۆڕانكارییه‌كانی سه‌رده‌مدا هه‌ڵبكات، نابێت تاك له‌ دۆڵێك بێت و گۆڕانكارییه‌كانی ژیانیش له‌ دۆڵێكی تر، واته‌ تاك ئاگای له‌و گۆڕانكارییانه‌ نه‌بێت كه‌له‌ ناو كۆمه‌ڵگادا رووده‌ده‌ن، ده‌بێ هه‌میشه‌ كاتێك دابنێ بۆ ئه‌وه‌ی …

Read More »

رێگاكانی باشتركردنی میزاج

ن؛ رانیا سنجق و؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی باردۆخه‌كانی ژیان وا له‌ مرۆڤ ده‌كه‌ن كه‌ دووچاری ناره‌حه‌تی و تێكچوونی میزاج ببێته‌وه‌، مرۆڤ له‌ ژیانی رۆژانه‌یدا به‌هۆی ئه‌وه‌ی مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ر ده‌كات، ئاساییه‌ كه‌ هه‌ندێ فشار و ناره‌حه‌تی تووشببێت. به‌ڵام نابێت ئه‌و فشارانه‌ كاریگه‌ری به‌رده‌وامیان هه‌بێـت له‌سه‌ر تاكه‌كه‌ به‌درێژایی رۆژه‌كه‌ یان حه‌فته‌كه‌ تاكه‌كه‌ ناره‌حه‌ت بكه‌ن، له‌ ژیانی ئاسایی دووری بخه‌نه‌وه‌. …

Read More »