نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كان

خه‌مۆكی (2-2)

ئا؛ سه‌نته‌ری فه‌له‌ستینی بۆ رێنمایی و؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی هۆكاره‌كانی خه‌مۆكی هۆكاره‌كانی له‌ كه‌سێكه‌و بۆ كه‌سێكی تر ده‌گۆڕێت، بریتین له‌مانه‌ی خواره‌وه‌: هۆكاری فسیۆلۆژی و ئه‌ندامی: گۆڕانكاری له‌ هه‌ندێ له‌ كیمیایاتی مێشك له‌ گرنگترینییان هۆڕمۆنی سیرۆتۆنین و هۆرمۆنی نورئاده‌رنالین، ئه‌مانه‌ رۆڵی گرنگیان هه‌یه‌ له‌ درروستكردنی خه‌مۆكی ئه‌گه‌ر كه‌م بكه‌ن. ئه‌و گۆڕانكارییه‌ هۆڕمۆنیانه‌ی له‌كاتی سوری مانگانه‌ی ئافره‌تان رووده‌ده‌ن. هۆكاری ژینگه‌یی: …

Read More »

نه‌خۆشی هستيريا

ئا/ كارزان شكر/ رێنماییكاری ده‌روونی هستيريا نه‌خۆشيیه‌كی ده‌رونييه‌، بگراوه‌ندێكی كۆمه‌ڵايه‌تی، فسيۆلۆژی و جه‌سته‌یی هه‌يه‌، ‌نيشانه‌كانی به‌شێوازێكی نه‌ستی به‌ديار ده‌كه‌وێت، پاڵنه‌ريش بۆ به‌ دياركه‌وتنی ئه‌مجۆره‌ نيشانانه‌ ده‌ستهێنانی سودێكی تايبه‌ته‌ يان سه‌رنج راكێشانی كه‌سانی ديكه‌يه‌ بۆ خۆی، يان هه‌ڵاتنه‌ له‌هه‌ڵوێستێكی نه‌ويستراو، يان پاراستنی خودی تاكه‌كه‌يه‌ له‌ زێده‌ ماندو بونێكی سه‌خت. ئه‌مجۆره‌ نه‌خۆشيیه‌ له‌ كه‌سايه‌تيیه‌ ناپێگه‌يشتوه‌كان له‌رووی هه‌ڵچونه‌وه‌ بڵاوه‌ و روده‌دات. ده‌توانن ئاماژه‌ …

Read More »

خه‌مۆكی (1-2)

ئا؛ سه‌نته‌ری فه‌له‌ستینی بۆ رێنمایی و؛ دانا سه‌لام/ ب. رێكخراوی رێنمایی زۆربه‌ی خه‌ڵك جیاوازی ناكه‌ن له‌ نێوان خه‌مۆكی و هه‌ستكردن به‌ ناڕه‌حه‌تی. كه‌ له‌ بنه‌ڕه‌تدا جیاوازییه‌كی گه‌وره‌ له‌ نێوانییاندا هه‌یه‌. جیاوازی له‌ نێوان هه‌ستكردن له‌ ناڕه‌حه‌تی و خه‌مۆكی چییه‌؟ خه‌مباری بارودۆخێكه‌ یان حاڵه‌تێكه‌ له‌په‌رچه‌كرداری كارێكی دیاریكراوه‌وه‌ دروست ده‌بێ، بارێكی ئاساییه‌ له‌گه‌ڵ بارودۆخه‌كه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی دیاریكراو به‌رده‌وام ده‌بێت. پاش ئه‌و ماوه‌یه‌ …

Read More »

فۆبیا و جۆره‌كانى

ئا؛ محمد جووتيار/ رێنماییكاری ده‌روونی و خێزانی فۆبیا (تۆقین ) زەندەق چوون چییە؟ جیاوازی نیوان ترس و فۆبیا چییە؟ کاریگەریەکانی فۆبیا لە سەر نەخۆش چین؟ فۆبیا (تۆقین) چییە؟ (فۆبیا) نەخۆشییەکی دەروونییە هەندێ لە مرۆڤەکان تووشی دەبن، ناسراوە بە نەخۆشی (تۆقین) بە هۆی ترسێکی زۆر لە شتێکی دیاریکراو توش دەبن، هەرکات کەشتەکە دەبینێ و سەیری دەکات یان گویبیستی دەنگ و ناوی …

Read More »

دێمێنتە چیە؟

‎ میران ئاوات زوهدی/ دەرونناسی کلینیکی ‎‎وشەی دێمێنتە زیاد لە دوو سەد ساڵە وەک زاراوەیەک بەکاردێت کاتێک مرۆڤ دوچاری لاوازی هزری (کۆگنتیڤ) دەبێت. ئەم نەخۆشیە بەهۆی چەند نەخۆشیەکەوە سەر هەڵدەدات کە بە شێوازی جۆراوجۆر کار لە مێشک دەکەن، یەکێک لەوانە بیری مرۆڤە. ئەم نەخۆشیە بەجۆرێک کار لە بیری مرۆڤ دەکات کە مرۆڤ دوچاری کێشەیەکی زۆر دەکات لە کاروبارو ژیانی ڕۆژانەیدا، …

Read More »

نەخۆشی خەمۆكی چییە؟

محمد جووتیار/ رێنماییكاری ده‌روونی هەر یەك لە ئێمە لە ژیانی ڕۆژانەیدا تووشی چەندین ڕووداوی ناخۆش و نەخوازراو دەبین، ئەو ڕووداوە ناخۆشانەش كەم و زۆر كاریگەریان دەبێت لەسەرمان، هەندێ لەو ڕووداوانە بۆ ماوەیەیەكی زۆر لەبیرمان ناچنەوە، دەبنە بەشێك لە یادەوەرییەكانمان و ناتوانین بە ئاسانی لەبیر خۆمانی ببەینەوە، كاریگەریان لە سیما و رەفتارەكانمان ده‌بێت، هه‌روه‌ها ڕەنگدانەوەیان دەبێت لەسەر بیركردنەوە، هەست، نەست، هەڵوێست …

Read More »

نەخۆشی خەمۆکی‌ و نیشانه‌كانی‌

د.جه‌عفه‌ر عومه‌ر/ پسپۆڕی نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كان له‌م كورته‌ وتاره‌دا، باس له‌ نه‌خۆشی‌ خه‌مۆكی‌ و نیشانه‌كانی‌ ده‌كه‌ین، تا ئه‌گه‌ر هه‌ستت كرد نه‌خۆشییه‌كی‌ ده‌روونی‌ له‌مجۆره‌ت هه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی‌ زانستی‌ مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵ بكه‌ن له‌ ڕێگه‌ی‌ پزیشكی‌ پسپۆڕه‌وه‌. خه‌مۆكی‌: یەکێکە لەنەخۆشیە ده‌روونییه‌ باوەکان کە ڕیژەیەکی زۆر لەخەڵکی هەیانە. نەخۆشی خەمۆکی چەندین جۆری هەیە دەتوانین بیانکەین بە دوو بەشی سەرەکیەوە: • نەخۆشی خەمۆکی گەورە (Major Depressive …

Read More »

ترسی‌ کۆمەڵایەتی‌ چییە، چارەسەرییه‌کانى کامانەن؟

د.جه‌عفه‌ر عومه‌ر (١) تێگەیشتن لە نەخۆشی ترسی کۆمەڵایەتی: توشبووان بە نەخۆشی دەروونی پێویستە بە تەواوی لە نەخۆشییەکەیان تێبگەن، پاشان دەستبکەن بە چاره‌سەرکردنی خۆیان، تێگەیشتنیش لەم نەخۆشییە کارێکی زۆر قورس و گران نییە، بەڵکو پێویستە بزانین: • نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە چین، لە چ کات و ساتێکدا توشمان دەبێت؟ • هۆکارەکان چین، بۆ توشی ئێمە بووە؟ • چارەسەرییه‌کان چین، کامەیان کاریگەرترینە بۆ …

Read More »

كه‌سايه‌تى نه‌رگسى

و؛ دانا سه‌لام/ رێنماییكاری ده‌روونی دروستبوونى تێروانيه‌كان له‌سه‌ر ئه‌م جۆره‌ كه‌سايه‌تييه‌ له‌ ئه‌فسانه‌ يان چيڕۆكى شوانێكه‌وه‌ هاتووه‌، ئه‌م شوانه‌ رۆژێك له‌سه‌ر لێوارى ڕووبارێك وه‌ستاوه‌، وێنه‌ى خۆى له‌ ئاوى ڕووباره‌كه‌دا‌ بينیوه‌، به‌ وێنه‌ و له‌شولارى خۆى زۆر سه‌رسامبووه‌. له‌ بوارى ده‌روونى سوود له‌م ڕووداوه‌ وه‌رگيراوه‌، وه‌سفى جۆره‌ كه‌سايه‌تييه‌كى پێده‌كرێت كه‌ له‌ ده‌وروبه‌ر و ناو كۆمه‌ڵگا هه‌یه‌. كه‌واته‌ ده‌توانين بڵين نه‌رگسى واته‌ …

Read More »

خەمۆکی نمونەیی (Depression with atypical features)

میران ئاوات زوهدی/ ده‌روونناسی كلینیكی خەمۆکی نمونەیی جۆرێکی ترە لە خەمۆکی ڕاستەقینە، نیشانەکانی زۆر پێچەوانەی خەمۆکی ڕاستەقینەن. لەم جۆرە خەمۆکیەدا بێتاقەتی بە بەردەوام هەیە، جارجارە بەهۆی جەو گۆڕین و چوونە ناو خەڵک کەمێک باشتر دەبێت، ئه‌گەرنا کەسی توشبوو بەردەوام بێتاقەتە. لەم حاڵەتەدا دڵەڕاوکێ بەشێوازێکی بەرچاو دیار نیە بە کەسی توشبووەوە. بۆ ئەوەی دەستنیشانی ئەم جۆرە خەمۆکیە بکرێت بە پێی مانواڵی …

Read More »