ڕێنمایی قوتابیان

دیسکالکولیا (Dyscalculia) چیە؟

ن؛ زانا جبار/ ده‌روونناس مامۆستا چۆن ئه‌م حاڵه‌ته‌ بیناسێتەوە؟ هۆکارەکانی چین؟ چۆن چارەسەر دەکرێـت؟ دیسکالکولیا واتا لاوازی و خراپی ئاستی منداڵ لە وانەی بیرکاری و نەبوونی توانستی کۆکردنەوە، لێدەرکردن، ژماردن و شیکاری کردار ماتماتیکی بەشێوەیه‌کی گشتی له‌وانه‌یه‌ كه‌سانی گه‌روه‌ش تووشی ئه‌م حاڵه‌ته‌ ببن، نزیکەی لە (٪۳تا ٪٦)ـی مرۆڤ توشی ئەم حاڵەتە دەبن، دەکرێت زۆرجار ئەگەر تاقیکردنەوەی زیرەکیشی بۆ ئەنجام بدرێت …

Read More »

دڵه‌ڕاوكێی تاقیكردنه‌وه‌

ئا؛ محمد جووتیار/ رێنماییكاری ده‌روونی ئه‌و هۆكاره‌كانه‌ چین ده‌بنه‌ هۆی دروستبوونی دڵه‌ڕاوكێی قوتابیان له‌كاتی تاقیكردنه‌وه‌كاندا؟ كاتێك قوتابی تووشی دڵه‌ڕاوكێی تاقیكردنه‌وه‌كان ده‌بێت چی بكات باشه‌، بۆ ئه‌وه‌ی هاوسه‌نگی ده‌روونی بۆ بگه‌ڕێته‌وه‌؟ مرۆڤ هه‌ندێجار به ‌تایبه‌تی له‌و بارودۆخه‌ نه‌خوازراوانه‌ی كه‌ داهاتووی به‌ته‌واوی لێ دیار نییه‌، به‌هۆی نه‌بوونی دڵنیایی یان ترسان له‌ سه‌ركه‌وتن و شكستهێنان تووشی ترسێكی زۆر ده‌بێت، ناتوانێت كۆنتڕۆڵی ترسه‌كه‌ بكات، …

Read More »

حه‌وت خاڵی گرنگ بۆ تەرکیز کردنی قوتابی

ئا؛ یوسف کمال هادی/ ڕێنماییکاری پەروەردەیی دروستكردنی پەیوەندی هاوڕێیانە لەگەڵ مامۆستا؛ بەر لە هەموو شتێک بەهێزی پەیوەندی قوتابی و مامۆستا بە ڕێژەیەکی زۆر کار دەکاتە سەر ئاستی قوتابی لە ناوەندەکانی خوێندن، چونکە کاتێک قوتابی مامۆستای لا خۆشەویست بێت حەزی و خۆشەویستی بۆ بابەتەکەش دەبێت و بەمەش ئاستێکی بەرز بەدەست دێنێت. ئەنجامدانی کار و پێداویستی و شتە زیادەکان بەر لە دەست …

Read More »

قۆپیەکردن (گزیکردن)

ئا، ئارام سەردار/ ڕێنماییکارى پەروەردەى ق. مەلافەندى بنەڕەتى تێکەڵاو. ئێمە هەموومان پێویستە فێربین و بەردەوام بین، لەهەر هەنگاوێک بۆ سەرکەوتن ڕێگایەکى ساخت بگرینە بەر ئەوا هەنگاوى داهاتوومان جگە لەوەى قوڕستر دەبێت، روبەڕوى شکستێکى گەورەشمان دەکاتەوە” هەر لەدەستپێکى پڕۆسەى خوێندن تاوەکو کۆتایى ئەو پڕۆسەیە دەبیستین یان دەبینین بەشێک لەفێرخوازان پەنا بۆ ڕەفتارێکى ناتەندروست و ناڕاست دەبەن بۆ گەیشتن بەئامانج، ئەویش (قۆپیە-گزى)ـکردنە، …

Read More »

چۆن لە خوێندن و تاقیکردنەوەی سەرکەوتوو دەبین (A، B، C)

شوان خالید/ توێژه‌ر A، رێنمایی تەندروست بۆ کاتی خوێندنی قوتابی ئه‌و كاتانه‌ی كه‌ سك خاڵییه‌ بۆ خوێندن گونجاو نییه‌. خوێندن عیبادەتە ھەوڵبدە تام و چێژ و سوودی لێوه‌بگریت. پێش ئەوەی دەست بە خوێندنت بکەی بە ئاسوودەیی و نیەتێکی سافه‌وه‌ (بسم اللە و ئایەتی کورسی والناس و الفلق و الاخلاس و توکل علی اللە و لاحول ولاقوە الا باللە و لاعلم …

Read More »

چارەسەری دڵەڕاوكێی تاقیكردنەوەكان لای خوێندكار

زانا جبار/ ده‌روونناس دڵەڕاوكێی تاقیكردنەوەكان بە یەكێك لەجۆرەكانی دڵەڕاوكێ دادەنرێت كە زۆرجار خوێندكار تووشی كێشەو گرفت دەكات، وا دەكات كاریگەری لەسەر ژیان و دەروونی خوێندكار درووست بكات، بۆ ئەم مەبەستەش خوێندكار ئەتوانێت ئەم هەنگاوانەی خوارەوە بگرێتەبەر بۆ زاڵبوون بەسەر دڵەڕاوكێكەیدا : دروستكردنی متمانە و باوەڕ بەخۆبوون بۆ دووركەوتنەوە لە دڵەڕاوكێ و پەستانی دەروونی، قوتابی دەبێت بەردەوام ئەوە لە مێشكی خۆتدا …

Read More »

چه‌ند بیرۆكه‌ و خووێكی ئه‌رێنی، بۆ خوێندنی قوتابیان

و؛ دانا سه‌لام/ رێنماییكاری ده‌روونی جۆری خوێندن و ئاستی نمره‌كانت به‌زۆری ده‌وستێته‌ سه‌ر ئه‌و بیرۆكه‌ و خووانه‌ی كه‌ له‌ژیانی خوێنتدا به‌كاریان ده‌هێنێ،  له‌م بابه‌ته‌دا هه‌ندێ ره‌فتار و خووی نه‌رێنی ده‌خه‌ینه‌ ڕوو كه‌ هاوكاریت ده‌كات له‌ شێوازێكی كاریگه‌ر و دروستی خوێندن. یه‌كه‌م/ خۆت به‌رپرسی خۆتبه‌: واته‌ ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت له‌خوێندن سه‌ركه‌وتوو ببیت ئه‌وا ده‌بێت توانای ئه‌وه‌ت هه‌بێت ئه‌وله‌ویاتی كاره‌كانت و كاته‌كانت  رێكبخه‌ی، …

Read More »

بنه‌ماكانی ته‌ندروستی قوتابخانه‌

دانا سه‌لام/ رێنماییكاری ده‌روونی سه‌ره‌تا كورته‌ پێناسه‌یه‌كی هه‌ر یه‌كێك له‌م چه‌مكانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كه‌ین: یه‌كه‌م/ ته‌ندروستی: بارێكی گشتگیره‌ له‌ نێوان لایه‌نه‌كانی (جه‌سته‌یی، ده‌روونی، ژیری و كۆمه‌ڵایه‌تی) نه‌وه‌ك ته‌نیا نه‌بوونی حاڵه‌تی نه‌خۆشی بگه‌ینێ. دووه‌م/ ده‌رووننساغی (الصحة‌ النفسیة‌): بریتییه‌ له‌ شاره‌زایی و به‌توانایی تاك به‌رامبه‌ر ڕوبه‌ڕو بونه‌وه‌ی ئه‌و فشار و ئاسته‌نگانه‌ی ڕۆژانه‌ دێته‌ پێشی، بتوانێ به‌ شێوه‌یه‌كی گونجاو به‌ره‌نگاریان ببێته‌وه‌. سێیه‌م/ ته‌ندروستی قوتابخانه‌: …

Read More »

له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنی ده‌وامی قوتابخانه‌كان

محمد جووتیار/ رێنماییكاری ده‌روونی و خێزانی. چۆن منداڵه‌كانمان ئاماده‌ بكه‌ين بۆ چوونه‌وه‌ قوتابخانه‌ و ده‌ست پێكی ساڵي نوێی خوێندن؟ هونه‌ره‌كانی خۆشه‌ويستكردنی  قوتابخانه ‌و مامۆستا له‌لای منداڵان چين؟ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ گرووتين، به‌ حه‌زێكی زۆره‌وه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ  قوتابخانه‌؟ دوای دابڕانێكی زۆری قوتابی له‌ خوێندن و ژينگه‌ی قوتابخانه‌، دوای ئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر قوتابی له‌ماڵه‌وه‌ له‌ جيهانی ياريكردن و كات به‌سه‌ربردن له‌ …

Read More »

هۆكاره‌كانی سه‌ركه‌وتن له‌ خوێندن؛ یه‌كه‌م (زیره‌كی)

ئا؛ دانا سه‌لام/ رێنماییكاری ده‌روونی ئه‌م بابه‌ته‌ كورته‌یه‌كه‌‌ له‌په‌رتووكى (فن المذكرة والتوفق بین الأطفال)، كۆمه‌ڵه‌ هۆكارێك له‌م كتابه‌دا ئاماژه‌يان پێكراوه‌ په‌يوه‌ستن به‌ قوتابى بۆ خوێندن. گرنگترين هۆكاره‌كانيش بریتین له‌: ده‌بێـت قوتابى به‌لاى كه‌مه‌وه‌ ئاستێكى زيره‌كى هه‌بێت، واته‌ نابێت له‌ دواكه‌وتووه‌ ژيرييه‌كان بێت. هه‌بوونى شاره‌زايى له‌سه‌ر يادگه ‌(ذاكيره‌) و چۆنيه‌تى په‌ره‌‌پێدان و پاراستنى زانيارييه‌كان. به‌ئاگايى و ورياييه‌كى باش له‌ ناو پۆل …

Read More »